آشوراده، واقع در بندرترکمن استان گلستان، مرکز شبه جزیره میانکاله است و تنها جزیره ی ایرانی دریای خزر می باشد. این جزیره در سال ۱۳۵۴ به عنوان یکی از نخستین مناطق زیست کره جهان معرفی و ثبت گردید و در کنوانسیون جهانی رامسر در زمره تالاب های مهم دنیا قرار گرفت.

از دیگر عواملی که موجب شده این منطقه از اهمیت ویژه ای برخوردار شود، عضویت آن در پناهگاه حیات وحش است. آشوراده در تمامی ایام سال به منزلگاه انواع پرندگان تبدیل می شود.

در ادامه به معرفی آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر می پردازیم. با سفرمی همراه باشید.

ashuradeh birds - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

جزیره آشوراده واقع در ۵ کیلومتری غرب بندر ترکمن، دارای آب وهوایی معتدل است و در ارتفاع ۲۶ متری از سطح دریا قرار دارد.

جزیره آشوراده از شمال به “دریاچه ی خزر”، از شرق به “تنگه ی چپق ‌اوغلی”، از غرب به “کانال طبیعی خزینی” و “ادامه ی شبه جزیره میانکاله” و از جنوب به “خلیج گرگان” منتهی می ‌شود.

ashura deh - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

شبه‎ جزیره ی میانکاله -که آشوراده در انتهای آن واقع شده است- بر روی آبرفت های دلتایی “رودخانه ی گوهرباران نکا” قرار دارد. رسوب های این شبه‎ جزیره از جنس آهک و ماسه‎ می باشند. به نظر می رسد وزش باد، ذرّات ماسه‎ ای ریز و آهکی را به سمت آشوراده برده و دانه ‎های درشت و کانی های سنگین را در غرب میانکاله برجای گذاشته است.

پوشش گیاهی جزیره شامل بوته ‌های تمشک، خار خودرو و درختان انار ترش می باشد و زیستگاه حیواناتی از قبیل شغال، روباه، خرگوش، ماهی، قرقاول، کبک و پرندگان دریایی است. لازم به ذکر است که ۴۰٪ خاویار ایران از نزدیکی آشوراده به دست می ‌آید.

ashura deh iran - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

وجه تسمیه ی آشوراده

آشوراده در زبان ترکمن ها به معنای جزیره ی آشور است. آشوراده ترکیبی از دو واژه می باشد. آشیر، که همان آشور خوانده می شود و آدا، که به معنای جزیره است. از آنجاییکه در زمان های قدیم دام های بندر ترکمن برای چرا به جزیره آورده می شدند، ترکمن‌ ها به این جزیره “مال آشیر” نیز می ‌گویند. در واژه ی مال آشیر، “مال” معنای “دام” و “آشیر” معنای “رساندن” می دهد.

ashuradeh island golestan - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

تاریخچه آشوراده

آشوراده از حیث تاریخی دارای اهمیت فراوانی می باشد و در دوره های مختلف نقش مهمی را در تاریخ ایران ایفا کرده است.

جزیره ی آشوراده در گذشته مرکز داد و ستد و فعالیت های اقتصادی بوده و در سال ۱۲۱۵ هجری شمسی، جزیره توسط روس ها تصرف گردید و محل رقابت استعماری روسیه تزاری و بریتانیا شد و تا پایان جنگ جهانی دوم در دست روس ها بود.

میرزا تقی خان امیرکبیر در دوران ناصرالدین شاه تصمیم گرفت آشوراده را پس بگیرد و سرانجام پس از سقوط تزاریسم، براساس عهدنامه ی ایران و روسیه که در مسکو منعقد گردید، جزیره ی آشوراده به ایران بازگردانده شد.

ashuradeh golestan - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

روس ها در این جزیره چندین بیمارستان، ساختمان مسکونی، قلعه و یک کلیسای چوبی ساختند. اما امروزه اثری از کلیسای چوبی برجای نمانده است. یکی از آثار برجای مانده در شمال این جزیره، قلعه ی مثلثی است که در فهرست میراث فرهنگی به ثبت رسیده است.

هم اکنون این جزیره به عنوان جاذبه ی گردشگری مهمی در شمال ایران شناخته می شود. به گفته ی برخی از تاریخ نویسان، آشوراده همان جزیره ی آب سکون، محل مرگ سلطان محمد خوارزمشاه می باشد.

در بیشتر منابع تاریخی از آشوراده به عنوان مجمع الجزایر نام برده شده که متشکل از سه جزیره بوده است. اینطور که پیداست با گذشت زمان و بالا آمدن سطح آب، دو جزیره ی کوچک آن در آب فرو رفته اند و تنها یک جزیره باقی مانده‌ است.

ashura deh in map - آشوراده، تنها جزیره ایرانی دریای خزر

وضعیت کنونی آشوراده

این شبه جزیره قبل از وقوع سیل بیش از ۱۰۰۰ نفر سکنه داشته و از امکاناتی همچون پاسگاه ژاندارمری، شرکت تعاونی روستایی، مدرسه راهنمایی، مغازه، مسجد و حسینیه برخوردار بوده است، اما در سال ۱۳۷۲ (پس از وقوع سیل) جزیره خالی از سکنه شد و در حال حاضر تنها کارمندان شیلات در آن سکونت دارند.

قلعه ی روس‌ها (که در گذشته مورد مرمت قرار گرفته بود) و همچنین خانه ی وزیر مختار روس، دو آثار تاریخی این جزیره محسوب می شدند، اما امروزه قلعه آن تخریب گردیده و خانه نیز در حال ویرانی است.

 

منبع: www.safarme.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


33.3KFollowers
26Followers
1.3KPosts
461Comments
28Followers
Follows
8.7KSubscribers
Subscribe