مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری ایرانی در دوره ی تیموری

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

کل : 0

میانگین : 0

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهر شاد واقع در شهر مشهد مقدس، در جنوب ساختمان های آستان قدس رضوی و حرم حضرت علی بن موسی الرضا می باشد.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

دستور ساخت مسجد گوهرشاد در سال ۸۲۱ توسط گوهرشاد آغا، همسر میرزا شاهرخ پسر امیر تیمور گورگانی داده شد. بنای مسجد گوهرشاد که به خاطر نام بانی آن به این نام خوانده می‌شود، حدود 12 سال به‌ طول انجامید.

قوم الدین شیرازی یکی از معروف ترین معماران آن دوره، وظیفه ی ساخت مسجد گوهرشاد را بر عهده گرفت.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

معماری و ویژگی های بنای مسجد گوهرشاد

کاشی کاری و اسلوب معماری مسجد گوهرشاد به قدری ظریف و زیباست که با عنوان شاهکار معماری ایرانی در دوره ی تیموری شهره گشته است و از نوع مساجد کلاسیک و چهار ایوانی می باشد.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

قوام الدین با نگاه بر گذشته مسجدی با دو نوآوری ویژه در آن دوران بنا ساخت.

  • اولین نوآوری مناره های مسجد گوهرشاد است که از روی زمین برمی خیزیند و نه از روی ایوان.
  • دومین نوآوری در خصوص گنبد مسجد گوهرشاد است. گنبد مسجد گوهرشاد بر خلاف مساجد دیگر که بر روی گنبد خانه ی چهارگوش احداث می شوند، بر روی ایوانی مستطیل شکل احداث شده است.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

هنگام نظاره بر بنای مسجد چشم به صورت مجازی به سمت بالا کشیده می شود و بنا بلندتر به نظر می رسد؛ این امر به علت نحوه ی احداث مناره های آن می باشد. همچنین نحوه ی ساخت گنبد های آن موجب شده بین ایوان و گنبدخانه فاصله ای به وجود نیاید و این امر موجب شده فضای بیشتری در اختیار نمازگزاران قرار گیرد.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

طول صحن مسجد گوهرشاد حدود ۵۶٫۱۳ متر و عرض ۵۱٫۱۸ متر است. در کل مسجد گوهرشاد حدود ۲۸۷۳ مترمربع مساحت دارد. ایوان‌های مجلل و مرتفع در اضلاع مسجد به قرینه ی یکدیگر ساخته شده است.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

یکی از ویژگی های حائز اهمیت دیگر بنای مسجد گوهرشاد، آرایش بنا است. به جز در زیر نیم گنبد که با گچ سفید پوشیده شده و زیر گنبد که نقاشی شده است، تمام نمای بیرونی با کاشی معرق پوشید شده است.

در سراسر ایوان مقصوره یا جنوبی، کتیبه ای موجود است که به خط ثلث بسیار زیبای بایسنقر میرزا که فرزند گوهرشاد آغا و شاهرخ است، مکتوب گشته، نام گوهرشاد نیز بر روی این کتیبه نوشته شده است؛ تاریخ کتابت این کتیبه ی بسیار زیبا به سال ۸۲۱ هجری قمری باز می گردد.

مسجد گوهرشاد مشهد؛ شاهکار معماری دوره ی تیموری

مسجد گوهرشاد به دلیل موقوفات بسیار و مجاورت با آرامگاه علی بن موسی الرضا از مهم ‌ترین و شلوغ‌ ترین مسجدهای ایران به شمار می‌رود، به طوری که برخی آن را پربازدیدترین مسجد در ایران می‌دانند.

منبع: safarme.com

نظرات کاربران