نوروز؛ جشن باستانی ایران زمین

نوروز

نوروز یکی از جشن های باستانی ایرانی می باشد که دقیقا مصادف است با شروع فصل بهار، یعنی زمانی که خورشید وارد برج حمل می شود. ایرانیان نوروز را شروع سال جدید می دانند.

بیش از سه هزار سال است که جشن نوروز در ایران برگزار می شود و ریشه آن به آداب و سنن مذهب زرتشت بر می گردد. امروزه جشن نوروز در کشورهای دیگر (به جز ایران) از قبیل هند، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، آذربایجان، قزاقستان، عراق و قرقیزستان بر پا می شود. در ادامه با سفرمی همراه باشید…

از نوروز تا سیزده بدر

از نوروز تا سیزده بدر

 

تاریخچه نوروز

واژه نوروز تا دو قرن بعد از میلاد در هیچ کدام از اسناد پارسی وجود نداشت اما دلایلی وجود دارد که نشان می دهد این آیین، تاریخی بسیار قدیمی تر دارد و قطعاً در دوران هخامنشی توسط مردم و خانواده سلطنتی جشن نوروز برگزار می شده است. همچنین احتمال میرود که مجموعه معروف پرسپولیس یا حداقل کاخ آپادانا و تالار هزار ستون به منظور برگزاری جشن نوروز ساخته شده باشند، هرچند که در کتیبه های هخامنشی هیچ اشاره ای به نوروز نشده است.

از نوروز تا سیزده بدر

قدیمی ترین مستندات موجود درباره نوروز به دوران اشکانیان بر می گردد. اما پس از جلوس اردشیر بابکان اول، موسس سلسله ساسانیان، اطلاعات باثباتی درباره جشن نوروز ثبت شده است. در دوره ساسانیان نوروز به عنوان والاترین آیین رسمی در طول سال جشن گرفته می شد. اکثر رسوم سلطنتی نوروز مثل هدیه نقدی و آزادی زندانیان در دوره ساسانیان باب شده و تا دوران مدرن امروزی نیز بدون تغییر باقی مانده است.

از نوروز تا سیزده بدر

جشن نوروز همراه با جشن سده در اواسط زمستان برگزار می شوند.

این دو جشن از جشن های ما قبل اسلام هستند که در دوران اسلامی نیز حفظ شده و برگزار می شوند. سایر جشن ها از جمله گهنبر و مهرگان فقط توسط زرتشتیان برگزار می شوند. مستنداتی وجود دارد که ٤ خلیفه بزرگ جشن های نوروز را سرپرستی می کردند و در دوره خلفای عباسی این جشن به عنوان تعطیلات رسمی سلطنتی تصویب شد.

پس از مرگ خلیفه و ظهور مجدد سلسله های ایرانی مثل سامانیان و آل بویه، نوروز به یک رویداد بسیار مهم تر ترفیع یافت. آل بویه، سنت های دیرین دوران ساسانی را احیا کردند و جشن های باستانی دیگری که توسط خلیفه از میان رفته بودند را نیز مجددا برگزار کردند. حتی مهاجمان ترک و مغول نیز تلاشی برای منسوخ کردن جشن نوروز نکردند. بنابراین نوروز به عنوان اصلی ترین جشن سرزمین های پارسی در میان مردم و حکومت ها باقی ماند.

از نوروز تا سیزده بدر

 

آداب و رسوم جشن های نوروز

در طول تعطیلات نوروز افراد به دید و بازدید می پردازند و به منازل یکدیگر می روند (اکثرا دیدار دوستان، خانواده و همسایگان). این دیدار ها معمولا کوتاه بوده و طرف مقابل نیز تا قبل از پایان سیزدهمین روز بهار برای بازدید به منزل آن خانواده می رود.

معمولا در اولین روز نوروز اعضای خانواده دور میزی که هفت سین روی آن یا کنار آن قرار دارد جمع می شوند و متتظر شروع بهار می مانند. به محض تحویل سال هدایا رد و بدل می شوند. سپس در همان روز اول سال جدید دیدار از اقوام شروع می شود و اولویت نیز با بزرگترهای فامیل است.

هر دیدار معمولا ٣٠ دقیقه طول می کشد و پس از دیدار ها افراد منتظرند تا سایرین برای بازدید به منزل آنها بیایند. بخاطر دید و بازدیدها باید مطمئن باشید که به قدار کافی، شیرینی، آجیل، میوه تازه و میوه خشک در خانه موجود باشد تا به همراه چای یا شربت از مهمانان خود پذیرایی کنید.

بسیاری از ایرانی ها، برای نوروز مهمانی های بزرگ برگزار می کنند تا فامیل و دوستان را از فاصله های دور گرد هم جمع کنند.

از نوروز تا سیزده بدر

 

اعتقادات مردم درباره ی نوروز

بسیاری از افراد معتقدند هرکاری که فرد در نوروز انجام دهد، بر کل سالش تاثیر می گذارد. بنابراین اگر فرد در نوروز نسبت به اقوام، دوستان و همسایگان خود مهربان باشد و رفتار دوستانه ای داشته باشد، سال جدید بسیار خوبی خواهد داشت. از طرف دیگر اگر ناسازگاری و مخالفت وجود داشته باشد سال بسیار بدی در پیش خواهد داشت. بسیاری از افراد نیز قبل از نوروز نظافت و “خانه تکانی” می کنند تا گرد و غبار سال قبل را از خانه بگیرند و آماده ورود سال نو شوند.

یکی از سنت هایی که ممکن است بسیار رایج نباشد (یعنی فقط برخی از خانواده ها انجام می دهند) این است که شب بیرون از خانه چیزی شیرین مثل عسل یا شکلات می گذراند. در اولین صبح سال جدید، اولین شخصی که بیدار می شود آن شیرینی را به درون خانه می آورد و این نیز یکی دیگر از نشانه های داشتن سال جدید خوب است.

از نوروز تا سیزده بدر

 

قاصد باستانی فصل نوروز، حاجی فیروز

قاصد باستانی فصل نوروز، حاجی فیروز یا حاجی پیروز است. حاجی فیروز نمادی از تولد دوباره خدای قربانی سومریان، داموزی، می باشد که در پایان هر سال کشته می شد و در شروع سال جدید دوباره متولد می شد. حاجی فیروز با صورتی سیاه شده و پوشیدن لباس قرمز در خیابان ها با دایره زنگی و شیپور آواز می خواند، می رقصد و آمدن سال جدید را خبر می دهد.

از نوروز تا سیزده بدر

 

سیزده بدر

سیزدهمین روز سال جدید را سیزده بدر می نامند. سیزده بدر مصادف است با روز دیوانه آوریل که در بسیاری از کشورها جشن گرفته می شود. مردم به صورت گروهی به طبیعت می روند و تمام روز را به صورت پیک نیک خانوادگی در طبیعت می گذرانند. این روز، روز جشن طبیعت است. بچه ها بازی می کنند، موسیقی نواخته می شود و همه شادند. در این روز مردم سبزه های خود را به عنوان یک عمل نمادین برای سرسبز کردن طبیعت بیرون می گذارند تا بدشانسی و نحسی را که جوانه های سبزه از محیط خانه جمع کرده اند، از بین ببرند.

سیزده بدر ریشه در اعتقادات باستانی ایرانیان دارد. ایرانیان باستان معتقد بودند که دوازده صورت فلکی زودیاک، ١٢ ماه سال را کنترل می کنند و هر یک از آنها هزاران سال حکمران زمین بوده اند. در انتهای حکمرانی هر یک از آنها، زمین و آسمان ویران می شوند و هرج و مرج ایجاد می شود.

از نوروز تا سیزده بدر

بنابراین نوروز دوازده روز است و سیزدهمین روز نشان دهنده زمان هرج و مرج است؛ وبه همین علت خانواده ها با رفتن به طبیعت و پیک نیک و شادی کردن بدشانسی و نحسی عدد ١٣ را از خود دور می کنند.

در انتهای جشن سیزده بدر، سبزه ای که برای هفت سین آماده شده بود (که بصورت نمادین بیماری، نحسی و بدشانسی را جمع می کند) در آب روان انداخته می شود تا نیروهای بد و شیطانی و چشم بد را از خانواده دور کند. همچنین مرسوم است که دختران جوان قبل از دور انداختن سبزه برگ های آنرا گره بزنند که این کار نمادی است برای اینکه سیزده بدر سال بعد ازدواج کنند.

از نوروز تا سیزده بدر

منبع: https://www.safarme.com/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


33.3KFollowers
26Followers
1.6KPosts
661Comments
28Followers
Follows
8.7KSubscribers
Subscribe