maiiiiin

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایران

کل : 0

میانگین : 0

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایران

مسجد گوهرشاد در شهر مشهد، خیابان لطفعلی خان و در جنوب ساختمان های قدس رضوی واقع شده است. بانی این مسجد بانو گوهرشاد آغا، زن میرزا شاهرخ پسر امیر تیمور گورکانی است که در سال ۸۲۱ هجری قمری دستور ساخت مسجد گوهرشاد را داد. گوهرشاد، وظیفه ی ساخت این مسجد را بر گردن قوام الدین شیرازی- یکی از معروف ترین معماران آن عصر نهاد. قوام الدین با نگاه به گذشته، مسجدی طراحی و اجرا کرد که از نوع مساجد چهار ایوانی است.

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایراناما دو نوآوری در مسجد قابل مشاهده است:

۱- مناره هایی که نه از بالای ایوان، بلکه از روی زمین برمی خیزند.

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایران

۲- گنبدی که نه بر روی گنبدخانه ی چهارگوش، بلکه روی ایوانی مستطیلی شکل احداث شده است.

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایران

تمهید اول چشم را به شکل مجازی به سمت بالا می کشد و بدین ترتیب بنا بلندتر به نمایش در می آید و تمهید دوم باعث شده که بین ایوان و گنبدخانه جدایی اتفاق نیفتد و بدین ترتیب فضای بیشتری در اختیار نمازگزاران قرار گرفته است. ایوان جنوبی مسجد که ایوان مقصوره  نام دارد، با حدود ۵۰۰ متر مربع مساحت، ۳۷ متر طول و ۲۵/۵ متر ارتفاع، از مجلل ترین ایوان های این مسجد به شمار می رود. ویژگی دیگر مسجد گوهرشاد این است که در سراسر ایوان مقصوره کتیبه ایست به خط ثلث بسیار زیبا از بایسنقر میرزا (فرزند گوهرشاد آغا و شاهرخ) که تاریخ کتابت آن ۸۲۱ هجری قمری است.

مسجد گوهرشاد؛ شاهکار معماری سنتی ایران

معماری مسجد گوهرشاد برگرفته از سبک دوران تیموری است. زیر بنای این مسجد ۹۴۰۰ متر مربع و طول مناره های آن که در اطراف ایوانش قرا دارد به ۴۳ متر می رسد. بلندترین گنبد مسجد روی ایوان مقصوره ساخته شده  که ارتفاع آن ۴۱ متر می باشد. در آرایش این بنا، ویژگی حائز اهمیتی دیده می شود. زیرا به جز در زیر نیم گنبد که با گچ سفید پوشیده شده و زیر گنبد که نقاشی شده است، همه ی سطوح بیرونی و نمایان بنا با کاشی معرق پوشش یافته است و تمام دیوارهای آن مزین به اسماءالله و آیات قرآن می باشد. در ایوان شمالی مسجد گوهرشاد (ایوان دارالسیاده) نام گوهرشاد آغا بر روی کاشی های معرق با رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است. محراب مسجد گوهرشاد، با سنگ مرمر تزئین شده و کتیبه ای که در میان مقرنس کاری های آن به چشم می خورد به خوبی بیانگر هنر معماری آن زمان می باشد.

منبع: کتاب معماری ایران و جهان به قلم دکتر رضا نوری شادمهانی

نماهنگی کوتاه از مسجد جامع گوهرشاد

نظرات کاربران