امروز نهمین روز از نهمین ماه سال است. آیا می دانستید در گذشته ایرانیان باستان به پاس این هماهنگی جشن برپا می کردند و رقص و پایکوبی به راه می انداختند؟ بله، ایرانیان باستان مردمانی بودند که از هر فرصتی برای شادمانی و سرور استفاده می کردند و جشن می گرفتند. به عبارت دیگر می توان گفت که ایران در گذشته جزو شادترین کشورهای جهان بوده است.

در ادامه مطلب، حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان را به همراه سفرمی بخوانید…

 

آداب و رسوم ایرانیان باستان در برپایی جشن آذرگان

نهمین ماه ایرانیان آذر است. آذر یعنی “آتش” و در فرهنگ ایرانیان باستان رسم بود که نگهبانی و پاسبانی این ماه و روز را به “ایزد آذر” می سپردند. از این رو، مردم به زیارت آتشکده ها می رفتند، در پشت بام خانه ها آتش می افروختند و در گوشه گوشه ی کشور شادمانی سر می دادند.

حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان

نیاکان ما در این روز خجسته لباس های پاکیزه به تن می کردند و در آتشکده ها، سفره های گسترده با خوراک های گوناگون بر پا می کردند. سپس، بر روی آتشی که افروخته شده بود چوب های معطر و خوشبو می گذاشتند. در پایان هر کس از آتش فروزان در آتشکده، اخگری به خانه می برد و آن را تا پایان زمستان روشن نگاه می داشت. آنها این عمل را نیک و خوش فرجام می دانستند.

اهمیت آتش نزد زرتشتیان

اما چرا آتش؟ به نظر می رسد که وجود عنصر آتش برای ایرانیان اهمیت ویژه ای داشته است. اگر نگاهی به تاریخ بیاندازیم، متوجه می شویم که ایرانیان قرن ها پیش از میلاد مسیح، از سرزمین های سرد شمالی در جستجوی پیدا کردن محلی گرم برای زندگی، سرانجام به سرزمینی رسیدند که بعدها “ایران” خوانده شد و در آن سکنی یافتند. به همین دلیل آنها قدر گرما، آتش و نور را بیشتر از مردمان دیگر می دانستند و برای هر آتش و نوری از جمله نور خورشید و ماه (آتش آسمانی) و شعله آتش ارزش قائل بودند.

حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان

آتش در نزد ایرانیان باستان از چنان اهمیتی برخوردار بود که حتی در اساطیر ایران، ایزدی برای آن در نظر گرفتند. آنها معتقد بودند که آذر (آتش، آتُر، آتَر) ایزدی است که پسر اورمزد می باشد و آتش روشن را به منزله حضور مرئی اورمزد می دانستند.

در برگزاری آیین های زرتشتی، آتش مرکزیت دارد. در دین زرتشت سه گروه آتش مقدس آیینی وجود دارد: آتش بهرام، آتش آدران و آتش دادگاه. اما علاوه بر این آتش های آئینی، تقسیم بندی دیگر از این عنصر خاص یعنی آتش، در اوستا آمده است.

مطابق با یسنای ۱۷، بند ۱۱، پنج گونه آتش مینوی در جهان وجود دارد:

۱. آتش برزیسوه (Barzisavah): این آتش در برابر اورمزد می سوزد.

۲. آتش وهوفریانه (Vohufrayana): این همان آتشی است که در وجود انسان ها و جانوران نهادینه شده و منظور “غریزه” است.

۳. آتش اوروازیشته (Urvazishta): این آتش در گیاهان است.

۴. آتش وازیشته (Vazishta): این آتش در ابرها وجود دارد و همان “آذرخش” است.

۵. آتش سپنیشته (Spanishta): این همان آتشی است که در کانون های خانوادگی جای دارد.

در گذشته سه آتشکده بزرگ اساطیری وجود داشتند:

۱. آذر فَرَنبَغ (آتش موبدان): این آتشکده را جمشید در فارس بنا نهاد.

۲. آذر گُشنَسب (آتش ارتشتاران): این آتشکده را کیخسرو در آذربایجان ساخت.

۳. آذر بُرزین مهر (آتش کشاورزان): این آتشکده را کی گشتاسب در خراسان تاسیس کرد.

حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان

در وسط آتشکده ها یک میز سنگی می گذاشتند و روی آن ظرفی فلزی برای نگهداری آتش قرار می دادند. به این ظرف آتشگاه می گفتند که مردم، به اندازه پادشاه برای آن احترام قائل بودند. زرتشتیان معتقد بودند: مانند دیگر عناصری –آب، باد، خاک- که خداوند آفریده است، آتش نیز باید از هر ناپاکی و پلیدی به دور باشد. بر اساس همین عقیده، زرتشتیان هرگز اجساد و لاشه را در آتش نمی سوزاندند و کشیدن سیگار و قلیان نزد آنها کاری ناشایست محسوب می شود.

فلسفه اصلی دین زرتشت

اما احترام بیش از اندازه زرتشتیان به آتش باعث کج فهمی ها و سوءتفاهم های زیادی از طرف مردمان دیگر ادیان یکتاپرست در دنیا شده است.

زرتشتیان هر روز نمازهای پنج گانه خود را به سمت نور و روشنایی به جای می آورند و این نوع عبادت باعث شده که بسیاری از مردم فکر کنند زرتشتیان “آتش پرست” هستند. این تصور غلط است و فلسفه دین زرتشت اصلا در مفهوم جایگزین کردن آتش با خدای یکتا نمی گنجد.

حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان

همانطور که می دانید خدای یگانه نزد زرتشتیان با نام “اهورامزدا” خوانده می شود و اینکه آنها تجلی خداوند را در نور می بیند دلیل نمی شود که آنها جایگزینی برای خدا قرار می دهند. چراکه مشابه این امر را در ادیان دیگر نیز شاهد هستیم. مثلا: در قرآن مجید، سوره نور، آیه ۳۵ آمده است “الله نور السموات و الارض” (خداوند نور آسمان ها و زمین است). همین طور در انجیل، رساله اول یوحنا، باب اول، آیه 5 می خوانیم “خداوند نور محض است و ظلمت و تیرگی در او به کلی وجود ندارد”.

رابطه قبله زرتشتیان با آتش

زرتشتیان نیز مانند پیروان دیگر ادیان الهی برای عبادت قبله دارند. مثلا: قبله مسلمانان کعبه است. ساختمان کلیسای مسیحیان به گونه ای ساخته شده که محراب آن همیشه رو به مغرب می باشد و در نتیجه مسیحیان هنگام نماز رو به سوی مشرق می کنند. قبله زرتشتیان هم نور است و این دلیل نمی شود که آنها آتش را پرستش می کنند.

حقایقی جالب درباره جشن آذرگان ایران باستان

همچنین، آتش نیایش نماز مخصوص زرتشتیان با این کلمات آغاز می شود: “نماز بر تو ای آتش، ای بزرگترین آفریده ی اهورامزدا و سزاوار ستایش”.

در صفحه ۲۵۶ ترجمه ی آثارالباقيه از ابوريحان بیرونی درباره آذرگان آمده است:
” روز نهم آذر عيدی است که به مناسبت توافق دو نام آذرجشن می گويند و در اين روز به افروختن آتش نيازمند می باشند و اين روز جشن آتش است و به نام فرشته ای که به همه ی آتش ها موکل است ناميده شده، زرتشت امر کرده در اين روز آتشکده ها را زيارت کنند و در کارهای جهان مشورت نمايند “.

منبع: safarme.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


33.3KFollowers
26Followers
1.5KPosts
647Comments
28Followers
Follows
8.7KSubscribers
Subscribe