آیین گل غلتان نوزاد یکی از رسوم سنتی دیرینه در مناطق مختلف شهرستان دامغان به ویژه شهر امیریه است. در آیین گل غلتان، نوزاد را در نخستین بهار از زندگیش در گلبرگ‌های گل محمدی قرار می‌دهند. در ارتباط با قدمت این آیین نظرات گوناگونی وجود دارد. به گفته برخی، این آیین دیرینه حدود ۴۰۰ سال قدمت دارد. این رسم دیرینه و معنوی، در سال‌های اخیر توسط اهالی شهر امیریه و همکاری شهرداری و شورای اسلامی شهر امیریه اجرا می‌شود. زمان برگزاری این مراسم هر سال در اردیبهشت ماه هم‌زمان با باز شدن گل‌های محمدی است.

آیین گل غلتان نوزادان در دامغان

در صورتی که تولد نوزاد با فصل بهار و زمان رویش گل‌های محمدی مصادف گردد، تنی چند از زنان فامیل برای چیدن گل به میان باغات و مزارع می‌روند و با ذکر صلوات و خواندن ابیاتی به شرح زیر اقدام به جمع‌آوری گل مورد نیاز برای اجرای مراسم گل غلتان نوزاد می‌کنند.

همه کوه و کمر بوی تو داره یا محمد کدوم گل قامت و روی تو داره یا محمد همون ماهی که از کوه می‌زنه سر نشان طاق ابروی تو داره یا محمد مشامم تازه از بوی محمد به قربان گل روی محمد اگر باشد مرا صد جان شیرین فدای لاخه موی محمد محمد در عرب سردار دینه محمد نور رب العالمینه محمد که خدا پیغمبریش داد چراغ آسمان شمع زمینه پس از چیدن گل‌ها در ساعات آغازین روز، آن‌ها را به خانه می‌آورند و پرپر می‌کنند و زنان قبل از شروع مراسم، برگ‌های گل را به دقت از حشرات ریز گل باز کن (حشراتی که باعث شکفته شدن غنچه‌ها می‌شوند) پاک می‌کنند. عمر گل محمدی ۱۵ روز است؛ به همین خاطر، باید تا قبل از پایان این زمان چیده شود.

آیین گل غلتان نوزادان در دامغان

آن‌ها ابتدا نوزاد را به حمام می‌برند و بدنش را شست‌وشو می‌دهند. پس از خارج کردن نوزاد از حمام و خشک کردن بدنش، او را در میان پارچه‌ای سفید رنگ که گل‌های پرپر شده محمدی در میان آن ریخته شده قرار می‌دهند و می‌غلتانند. این کار غالباً توسط مادر، عمه، خاله یا مادربزرگ او انجام می‌شود. معمولاً خانم‌های همسایه نیز به این مراسم دعوت می‌شوند. مرسوم است که چهار زن هر یک گوشه‌ای از پارچه حاوی گل را گرفته و با نهادن نوزاد در میان گلبرگ‌ها وی را می‌غلتانند. آیین گل غلتان نوزاد همراه با ذکر نام پنج تن و ختم صلوات انجام می‌گیرد. زمان این مراسم از هنگام تولد تا یک سالگی نوزاد است. به عقیده افراد بومی منطقه، غلتانیدن بدن نوزاد در میان برگ‌های گل، سبب حفظ طراوت و شادابی او و دور ماندن از بیماری‌های مختلف می‌شود و همچنین کودک را خوش‌رو، تپل و سرحال می‌کند. برخی از بومیان نیز بر این باورند که گل غلتان نوزاد سبب مصون ماندن کودک در سالیان عمر خود از انواع حساسیت‌های فصلی ناشی از ذرات گل و گیاه، به‌ویژه در فصل بهار خواهد شد.

آیین گل غلتان نوزادان در دامغان


33.3KFollowers
26Followers
2.3KPosts
1KComments
28Followers
Follows
8.7KSubscribers
Subscribe